"Południowosłowiański ruch narodowy skierowany był głównie przeciw Turcji, stanowił jednak niebezpieczeństwo również dla Austro-Wę-gier. Pod berłem Habsburgów żyło kilka milionów południowych Słowian. Każdy sukces antytureckiego ruchu niepodległościowego przybliżał dzień wyzwolenia uciskanych narodów Austro-Węgier. Burżuazja austriacka i obszarnicy węgierscy byli najzaciętszymi wrogami wolności Słowian. Panując nad obszernym terytorium z ludnością słowiańską i rumuńską, obawiali się, że w wypadku tryumfu sprawy słowiańskiej utracą część swych ziem, rynków, bogactwa i władzy. Masowy ruch ludowy, podminowując cesarstwo sułtanów, był jednym z przejawów rewolucji burżuazyjnej i walki z feudalizmem. Wywołał on ingerencję wielkich mocarstw i aktywną działalność ich dyplomacji. Cele zainteresowanych państw były rozmaite. Aby zapobiec wyzwoleniu się narpdów słowiańskich, rząd austro--węgierski pod wpływem burżuazji austriackiej i szlachty madziarskiej zaczął dążyć do utrzymania całości imperium osmańskiego i hamować walkę wyzwoleńczą zarówno południowych Słowian, jak i Rumunów. "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972
