"Kto stałby się nowym panem tego kluczowego punktu strategicznego i najważniejszego szlaku handlowego? Pretendentem do panowania nad cieśninami była Anglia, starająca się o dominujące wpływy w imperium osmańskim na terenach stanowiących szlaki z Europy do Indii. Głównym rywalem Anglii była Rosja. Obydwie pretendentki dążyły do opanowania cieśnin. Osiągnąć ten cel można było albo bezpośrednio przez zajęcie cieśnin, albo też pośrednio przez układ z sułtanem, który gotów był na wiele ustępstw gwoli zachowania władzy lub jej pozorów. Przykładem takiego rozstrzygnięcia był układ w Unkiar-Iskelesi lub też pozycja, jaką Anglia zdobyła w Konstantynopolu w czasie wojny krymskiej. Ten, kto rządził na Bałkanach, posiadał władzę strategiczną nad europejskimi wybrzeżami cieśnin, a w każdym razie mógł im zagrozić. Z tego względu Rosja carska nie zamierzała pozwolić, by na Bałkanach panowały Austro-Węgry lub Anglia, te państwa z kolei nie chciały dopuścić do umocnienia się tam wpływów Rosji. Lecz gdy Austro-Węgry ze wzglądu na własnych słowiańskich poddanych przeciwne były wyzwoleniu Słowian spod ucisku tureckiego, to Rosja, przeciwnie, popierała niepodległościową walką narodów słowiańskich. "
Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972